Rond Japans lakwerk doosje, Edo-periode, ca. 1700

Een rond Japans lakwerk doosje met een iets rond deksel. Het deksel is gedecoreerd met een compositie van bladeren en takjes. De zijden zijn tevens gedecoreerd met kleine plantjes.

Pictorial style

De decoratie valt onder de zogenoemde Pictorial Style waarbij de decoratie doorgaans is uitgevoerd in goud op zwart en waarbij voor de Europeanen herkenbare voorstellingen zijn verbeeld, in plaats van de voor de Japanners meer gebruikelijke abstracte geometrische motieven. Deze stijl werd omstreeks 1630 door de Japanners ontwikkeld om beter aan te sluiten bij de smaak van de Nederlanders die ondertussen een belangrijke afnemer van lakwerk objecten waren geworden.

Japans lakwerk

Het lakwerk wordt opgebouwd uit vele lagen van het geprepareerde sap van de Japanse lakboom (Rhus vernicifera). Na het aanbrengen van iedere laag wordt het object in een ruimte met een hoge luchtvochtigheid gedroogd en vervolgens opgeschuurd. Reliëf wordt opgebouwd door kalk door de onderste laklagen te mengen. Voor de gouden decoratie wordt de maki-e techniek gebruikt waarbij men goudpoeder strooit of goudfolie legt op de natte lak. Het goud zinkt enigszins ín de lak en na nadat de laklaag gedroogd is kan men deze polijsten. Daarna volgt nog een laag transparante lak die ook weer gepolijst wordt.

Japans lakwerk voor de export naar Europa

Reeds in het begin van de zeventiende eeuw was de VOC geïnteresseerd in lakwerk als handelsobject. Toen in 1610 de eerste lakwerk objecten arriveerden bleek al snel dat het verschil in kwaliteit tussen de Chinese en Japanse objecten erg groot was. De voorkeur ging vanaf dat moment uit naar het Japanse lakwerk. In Noord-Europa was men aan het begin van de zeventiende eeuw nog niet bekend met het Japanse lakwerk. De prijzen waren hoog, en aanvankelijk was er dan ook weinig interesse voor de lakwerk producten. Hoewel Japans lakwerk nooit een gemeengoed werd, kwam de handel in Noord-Europa wel op gang en werd Amsterdam het centrum van de handel in lakwerk en andere oriëntaalse luxegoederen. Tegen het laatste kwart van de 17e eeuw bestelde de VOC, maar vooral ook de lucratieve particuliere handel van VOC-kapiteins, grote hoeveelheden lakwerk in Deshima.

Specificaties

• Afmetingen: hoogte 5 cm; diameter 10,5 cm;

• Materiaal: Japans lakwerk op sugi-hout

• Provenance: Privécollectie, Nederland

Beschikbaarheid

Dit zeldzame object is een van de unieke stukken in de collectie van Broess Antiques. Neem contact met ons op voor meer informatie.